Pierwsze wzmianki na temat zabudowań młyna pochodzą z roku 1487, kiedy to Lubanowo wraz z młynem, za zgodą Bogusława X, znalazło się w posiadaniu zakonników - Joannitów Pomorskich. Młyn ma długą i złożoną historię, znajdował się w posiadaniu Prusaków, Szwedów, stacjonowały w jego okolicy też wojska francuskie.

Wielokrotnie zmieniał właścicieli, należał do burmistrzów, hrabiów, zakonników, elektorów. Źródła podają, że w 1571 roku jego właścicielem był mieszkaniec Bań (dzisiejsze miasteczko gminne) Balzer Wendel. W 1727 roku od margrabiego Fryderyka Wilhelma nabył go Joachim Raymus. Do pierwszej połowy XVIII wieku nazywany był Lubanowskim Młynem, potem zmieniono nazwę na Untermuhle - Dolny Młyn. Pod koniec 1865 roku należał do młynarza o nazwisku Kolleck, którego słowiańscy przodkowie nosili nazwisko Kołek. Młyn znajdował się w posiadaniu rodziny Kolleck do 1920 roku kiedy to został sprzedany.

Gdy wybuchła II Wojna Światowa młynem, a także olejarnią, kaszarnią i należącym do niego folwarkiem, zarządzał Wilhelm Burmeier. Sprawozdania z 1945 roku podają, że dzięki nieznacznemu zniszczeniu podczas wojny nadawał się on do uruchomienia po niewielkim remoncie. Jego odbudowa i szybkie funkcjonowanie miały duże znaczenie między innymi dla potrzeb bieżących stołówki gminnej jak i przybywających osadników. Z tych powodów już w maju 1945 roku starosta powiatowy delegował W. Kaczmarskiego celem uruchomienia dolnego młyna. W tamtym czasie zdolność przemiałowa młyna, która wynosiła około 8-9 ton na dobę, była jedną z większych na terenie Pomorza. Kaczmarski zarządzał młynem do 1967 roku, kiedy został zmuszony do jego opuszczenia.

Nowy, elektryczny młyn o zdolności przemiałowej 60 ton/doba, wybudowany w pobliżu tego wodnego, oddany do użytku w marcu 1993 roku, pracuje do dziś czekając na modernizację (zwiększenie zdolności do 120 ton/doba).